Disclaimer

Open Joodse Huizen / Huizen van Verzet - Winterswijk 2022

Na twee jaar digitale Open Joodse Huizen dit jaar gelukkig weer ontmoetingen met mensen op locatie.
Op zondag 1 mei bent u van harte welkom op de volgende adressen:

1. Herman Menco
Gebouw oude HBS ‘Driemark’ – Zonnebrink 15– (grotere locatie)
Tijden: 10.00 uur en 12.30 uur
Verteller: Marian Nijman

De familie Menco woont in 1940 aan het Hilbelinkspad. Herman is dan 15 jaar. Zijn vader, Harri Menco, kent het gevaar van het nazisme en duikt al in 1941 onder. Herman moet als Joodse jongen samen met nog vier andere joodse leerlingen de HBS in Winterswijk verlaten. Hij duikt onder bij de familie Kruiselbrink in Winterswijk. Via hen komt hij op een onderduikadres in Rotterdam, waar hij wordt verraden…

2. Echtpaar Mozes Meijer Poppers en Betty Poppers-Prins
Spoorstraat 44
Tijden: 11.15 uur en 13.45 uur
Verteller: Sjoerd van der Werf

Mozes Meijer Poppers is eigenaar van de weverij de Hazewind. Hij trouwt met de uit Amsterdam afkomstige arts Betty Prins. Het echtpaar en dochtertje Adelheid gaan via concentratiekamp Vught naar het concentratiekamp Theresienstadt. Adelheid sterft in Vught, ze is dan twee jaar oud. In de oorlogsjaren beheert W.H Weidemann het bedrijf. Het echtpaar Poppers overleeft. In de jaren 50 vertrekken ze uit Winterswijk het en gaan naar Amsterdam. Ze bouwen daar een nieuw leven op.

3. Korenburgerveen, bij de gedenkplaats met boom en plaquette
(buitenlocatie) ongeveer Korenburgerveenweg 5
Tijden: 12.30 uur en 15.00 uur
Verteller: Astrid Dekkers

‘De onderduikers van het Korenburgerveen’, zo worden ze genoemd. Maar het gaat om 23 individuele mensen van 0 tot 62 jaar.
Zij werden geholpen door mensen uit de buurt en uit het dorp.
Tot het moment van hun ontdekking.

4. De joodse gemeente in de eerste jaren na de oorlog
Synagoge Spoorstraat 32 – (grotere locatie)(rolstoeltoegankelijk)
Tijden: 10.00 uur en 13.45 uur
Verteller: Ada Ilmer

Waar begin je als je nog maar met enkele mensen bent die de verschrikkingen van de Sjoa hebben overleefd? Wat doe je als je huis bewoond wordt door anderen? Wat doe je als je synagoge – huis van ontmoeting, verhalen en gebed – van binnen vernield is?

5. Het verhaal van Jetje Meijler, n.a.v. het boek ‘Geruisloos verdwenen’
Openbare Bibliotheek Paralelweg 5 (in gebouw Gerrit Komrij College)(grotere locatie)
Tijden: 11.15 uur en 15.00 uur
Verteller: Mark Deckers (schrijver van het boek)

Jetje Meijler was assistent in de openbare bibliotheek en werd eind 1940 ontslagen omdat ze Joods was. Mark Deckers deed onderzoek naar alle ontslagen Joodse bibliotheekmedewerkers en tekende hun verhalen op, waaronder dat van Jetje. Hoe liep haar leven en hoe verhield zich dat tot andere Joodse bibliotheekmedewerkers in Nederland? Van hoe ze nog les kreeg van Max Euwe en meedeed aan toneel tot hoe ook haar leven werd afgebroken in Auschwitz en hoe haar broer zijn dochter nog naar haar vernoemde.

6. Het verhaal van Joseph de Leeuw
Julianastraat 7
Tijden: 11.15 uur en 13.45 uur
Verteller: Lenie Friedheim-de Leeuw, dochter van Joseph de Leeuw

Joseph de Leeuw werd geboren in Winterswijk, waar hij met zijn ouders Marcus Joseph de Leeuw, veehandelaar, Elisabeth Mesritz en broer Arie woonde.
Joseph begint samen met zijn vrouw, een koosjere brood- en banketbakkerij in Utrecht. In de oorlog moest hij op het Maliebaan-station koosjere krentenbollen uitdelen aan hen die vanaf daar op transport werden gesteld.

7. Het verhaal van Mozes Simon Kan en Bertha Northeimer
Gasthuisstraat 104
Tijden: 10.00 uur en 12.30 uur
Verteller: Ron Dorland

Mozes Simon Kan was een gewaardeerd en gerespecteerd leraar Duits aan de ULO. Hij kreeg in 1936 al te maken met openlijk antisemitisme, toen hij in zijn woning aan de Gasthuisstraat werd overvallen. Bertha Northeimer trad ferm op tegen de overvaller. Een flink deel van de Winterswijkse bevolking kwam in protest tegen de brute aanval bijeen

Werkgroep ‘Leren van de oorlog’, Synagoge Winterswijk, Joods Cultureel Kwartier